ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ

Η νομοθεσία σχετικά με τη διαχείριση των Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) περιλαμβάνει τις διαδικασίες διαχείρισης ΑΕΚΚ, τον τρόπο οργάνωσης των εργασιών διαχείρισης, το σύστημα εποπτείας και ελέγχου, τις υποχρεώσεις φορέων, παραγωγών και διαχειριστών, καθώς και τις κυρώσεις που υφίστανται οι παραβάτες.

Το βασικό νομικό πλαίσιο σχετικά με τη διαχείριση των ΑΕΚΚ εδράζεται στα παρακάτω νομοθετήματα:

Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (Ε.Κ.Α.)

Κατάλογος Αποβλήτων σύμφωνα με το Παράρτημα της απόφασης 2000/532/ΕΚ, όπως έχει τροποποιηθεί με τις Αποφάσεις 2001/118/ΕΚ και 2001/573/ΕΚ ης Επιτροπής Ε.Κ

Ν. 2939/2001

Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων. – Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π) και άλλες διατάξεις

Ν. 4496/2017

Τροποποίηση του ν. 2939/2001 για την εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων, προσαρμογή στην Οδηγία 2015/720/ΕΕ, ρύθμιση θεμάτων του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και άλλες διατάξεις.

Κ.Υ.Α. 36259/1757/E103/2010

Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ).

Ν. 4042/2012

Ποινική προστασία του περιβάλλοντος − Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ − Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων − Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ − Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Πλήρες Νομοθετικό πλαίσιο ΑΕΚΚ:

01 Ευρωπαϊκός Κατάλογος Αποβλήτων (Ε.Κ.Α.). Κατάλογος Αποβλήτων σύμφωνα με το Παράρτημα της απόφασης 2000/532/ΕΚ, όπως έχει τροποποιηθεί με τις Αποφάσεις 2001/118/ΕΚ και 2001/573/ΕΚ ης Επιτροπής Ε.Κ.

Σύντομη περιγραφή

Ταξινόμηση των αποβλήτων ανάλογα με την πηγή προέλευσης τους, τον τύπο τους και τις ιδιότητες που εκδηλώνουν , με έναν 6ψήφιο κωδικό. Τα ΑΕΚΚ ταξινομούνται στο κεφάλαιο 17,  ενώ στο κεφάλαιο 20 περιλαμβάνονται τα δημοτικά απόβλητα (οικιακά απόβλητα και παρόμοιε απόβλητα από εμπορικές δραστηριότητες, βιομηχανίες και ιδρύματα), περιλαμβανομένων μερών χωριστά συλλεγέντων.

02 Ν. 2939/2001 Συσκευασίες και εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων. – Ίδρυση Εθνικού Οργανισμού Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων (Ε.Ο.Ε.Δ.Σ.Α.Π) και άλλες διατάξεις

Σύντομη περιγραφή

Θέσπιση μέτρων για τη διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων με στόχο την επαναχρησιμοποίηση ή αξιοποίηση των αποβλήτων τους. Θεσμοθετεί τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης και τον ΕΟΕΔΣΑΠ (νυν Ε.Ο.ΑΝ). Τροποποιήθηκε από τον Ν. 4496/2017

03 Κ.Υ.Α. 50910/2727/2003 Μέτρα και όροι για τη Διαχείριση Στερεών Αποβλήτων. Εθνικός και Περιφερειακός Σχεδιασμός Διαχείρισης

Σύντομη περιγραφή

Σκοπός της απόφασης είναι η πλήρης συμμόρφωση με τις διατάξεις της Οδηγίας 91/156/ΕΟΚ του Συμβουλίου 18/3/1991 «Τροποποίηση της Οδηγίας 75/442/ΕΟΚ περί των στερεών αποβλήτων». Θεσπίζει κατευθύνσεις, μέτρα, όρους και διαδικασίες για τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων, για την πρόληψη  ή μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στο περιβάλλον και την προστασία της υγείας. Προβλέπει τους όρους αδειοδότησης για τη συλλογή και μεταφορά στερεών αποβλήτων.

04 Π.Δ. 99/2008 Συγκρότηση, διάρθρωση και λειτουργία του ΕΟΕΔΣΑΠ

Σύντομη περιγραφή

Τροποποιήθηκε από τον Ν. 3854/2010 και τον Ν.4042/2012

05 Υ.Α. 116570/2009 Κανονισμός για τη διαδικασία ανανέωσης των εγκρίσεων συστημάτων ατομικής ή συλλογικής εναλλακτικής διαχείρισης συσκευασιών και άλλων προϊόντων

Σύντομη περιγραφή

Προβλέπει τα στοιχεία που πρέπει να υποβάλλουν τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης και τις προϋποθέσεις ανανέωσης έγκρισης.

06 Ν.3854/2010 Τροποποίηση της νομοθεσίας για την εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων προϊόντων και τον ΕΟΕΔΣΑΠ και άλλες διατάξεις

Σύντομη περιγραφή

Τροποποιεί ορισμένες διατάξεις του Ν.2939/2001.

07 K.Υ.Α. 36259/1757/Ε103/2010 Μέτρα, όροι και πρόγραμμα για την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων από εκσκαφές, κατασκευές και κατεδαφίσεις (ΑΕΚΚ).

Σύντομη περιγραφή

Η απόφαση αποσκοπεί στην εφαρμογή του Ν.2939/2001, όπως τροποποιήθηκε με τον Ν.3854/2010, για να επιτευχθούν:
Α) οι στόχοι πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων από οικοδομικές εργασίες, έργα τεχνικών υποδομών, εκσκαφές, φυσικές και πάσης φύσεως καταστροφές
Β) η μείωση της ποσότητας και της επικινδυνότητας των προς διάθεση αποβλήτων με την επαναχρησιμοποίηση, την ανακύκλωση και τις άλλες μορφές αξιοποίησης,
Γ) η βελτίωση της περιβαλλοντικής επίδοσης όλων των οικονομικών παραγόντων που συμμετέχουν σε οικοδομικές εργασίες και τεχνικά έργα και κυρίως των φορέων που συμμετέχουν άμεσα στη διαχείριση των υλικών αυτών.
Προβλέπει ότι μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2020, η επαναχρησιμοποίηση, ανακύκλωση, ανάκτηση άλλων υλικών αποβλήτων και αξιοποίηση πρέπει να ανέλθει κατ ελάχιστον στο 70 %, ως προς το συνολικό βάρος των παραγομένων ΑΕΚΚ στη χώρα.

08 Εγκύκλιος Αρ. Πρ. Οικ. 129043/4345/8-7-2011 Εφαρμογή νομοθεσίας για τη διαχείριση μη επικίνδυνων στερεών αποβλήτων

Σύντομη περιγραφή

Εγκύκλιος ΥΠΕΚΑ, ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ, ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΥ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥ, ΤΜΗΜΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΣΤΕΡΕΩΝ ΑΠΟΒΛΗΤΩΝ, με ΑΔΑ: 4ΑΣΨ0-ΚΘΣ, για διευκόλυνση της εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας που σχετίζεται με τη διαχείριση των στερεών (μη επικίνδυνων) αποβλήτων.

09 Ν. 4030/2011 Νέος τρόπος έκδοσης αδειών δόμησης, ελέγχου κατασκευών και λοιπές διατάξεις.

Σύντομη περιγραφή

Στο άρθρο 40 ρυθμίζει θέματα ΑΕΚ και αποκατάστασης ανενεργών λατομείων.

10 ΑΠΟΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ της 18ης Νοεμβρίου 2011 περί θεσπίσεως κανόνων και μεθόδων υπολογισμού για τον έλεγχο της συμμόρφωσης προς τους στόχους του άρθρου 11 παράγραφος 2 της οδηγίας 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2011/753/ΕΕ)

Σύντομη περιγραφή

Δεσμευτική προς τα κράτη – μέλη απόφαση της Επιτροπής της Ε.Ε. σχετικά με τον υπολογισμό του στόχου για τη διαχείριση των αποβλήτων και για την υποχρέωση υποβολής εκθέσεων προόδου.

11 Ν. 4042/2012 Ποινική προστασία του περιβάλλοντος − Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ − Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων − Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ − Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής

Σύντομη περιγραφή

Θεσπίζονται αποτρεπτικές, αποτελεσματικές και αναλογικές κυρώσεις, μέσω του ποινικού δικαίου, για τις περιπτώσεις που προκαλείται ή ενδέχεται να προκληθεί ρύπανση ή υποβάθμιση του περιβάλλοντος, με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικής ποινικής προστασίας του.

Επίσης, θεσπίζονται μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας, εμποδίζοντας ή μειώνοντας τις αρνητικές επιπτώσεις της παραγωγής και της διαχείρισης αποβλήτων και περιορίζοντας το συνολικό αντίκτυπο της χρήσης των πόρων και βελτιώνοντας την αποδοτικότητα της.

12 Ν.4067/2012 Νέος Οικοδομικός Κανονισμός.

Σύντομη περιγραφή

Στο άρθρο 17 προβλέπεται η τήρηση της νομοθεσίας  για τη διαχείριση των ΑΕΚΚ σε εργασίες στους ακάλυπτους χώρους και στις περιφράξεις.

13 Εγκύκλιος Αρ. Πρ. 4834/25-1-2013 Διαχείριση περίσσειας υλικών εκσκαφών που προέρχονται από δημόσια έργα - Διευκρινίσεις επί των απαιτήσεων της ΚΥΑ 36259/1757/Ε103/2010

Σύντομη περιγραφή

Εγκύκλιος ΥΠΕΚΑ, ΓΔ Περιβάλλοντος, Δ/νση Περ/κού Σχεδιασμού, Γραφείο Εναλλακτικής Διαχείρισης Συσκευασιών και Άλλων Προϊόντων, με ΑΔΑ: ΒΕΙΨ0-Ξ90, για παροχή διευκρινήσεων για την εφαρμογή του άρθρου 7 της ΚΥΑ 36259/2010.

14 Ν. 4280/2014 Περιβαλλοντική αναβάθμιση και ιδιωτική πολεοδόμηση - Βιώσιμη ανάπτυξη οικισμών Ρυθμίσεις δασικής νομοθεσίας και άλλες διατάξεις. Άρθρο 36 και Άρθρο 51.

Σύντομη περιγραφή

Το άρθρο 36 τροποποιεί τα άρθρα 45 έως 61 του Ν. 998/1979, μεταξύ των οποίων το άρθρο 50 με τίτλο «Μεταλλεία – Λατομεία». Το άρθρο 51 τροποποιεί το άρθρο 40 του Ν. 4030/2011 .

15 ΠΡΑΞΕΙΣ ΥΠΟΥΡΓΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Πράξη 49 της 15−12−2015

Σύντομη περιγραφή

Τροποποίηση και έγκριση του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (Ε.Σ.Δ.Α.) και του Εθνικού Στρατηγικού Σχεδίου Πρόληψης Δημιουργίας Αποβλήτων που κυρώθηκαν με την 51373/4684/25−11−2015 κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης και Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σύμφωνα με το άρθρο 31 του Ν. 4342/2015.

16 Ν. 4389/2106 Επείγουσες διατάξεις για την εφαρμογή της συμφωνίας δημοσιονομικών στόχων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και άλλες διατάξεις.

Σύντομη περιγραφή

Το άρθρο 157 τροποποιεί άρθρα του 4042/2012 και ρυθμίζει την καταχώριση στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων (ΗΜΑ).

17 Υ.Α. Αριθμ. οικ. 181504 Κατάρτιση, περιεχόμενο και σύστημα διαχείρισης του Εθνικού Μητρώου Παραγωγών (Ε.Μ.ΠΑ.)- Καθορισμός διαδικασίας εγγραφής των παραγωγών, στο πλαίσιο της εναλλακτικής διαχείρισης των συσκευασιών και άλλων προϊόντων, σύμφωνα με τα άρθρα 7 και 17 του Ν. 2939/2001 (Α 179), όπως ισχύουν.

Σύντομη περιγραφή

Υ.Α. Αναπληρωτή ΥΠΑΝ σχετικά με την υποχρέωση εγγραφής των παραγωγών αποβλήτων στο Ε.Μ.Π.Α. και τις κυρώσεις από τη μη- συμμόρφωση.

18 Κ.Υ.Α. Αριθμ. Οικ. 43942/4026 Οργάνωση και λειτουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων (ΗΜΑ), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 42 του Ν.4042/2012 (Α' 24), όπως ισχύει.

Σύντομη περιγραφή

Κ.Υ.Α. που ρυθμίζει την οργάνωση και λειτουργία του ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων (ΗΜΑ), την υποχρεωτική ηλεκτρονική εγγραφή και καταχώριση φορέων, επιχειρήσεων και εγκαταστάσεων που εμπλέκονται στην παραγωγή και επεξεργασία αποβλήτων, καθώς και στις διαδικασίες συλλογής, μεταφοράς.

19 Κ.Υ.Α. Αριθμ. οικ. 1/1 Τροποποίηση της κοινής υπουργικής απόφασης 43942/4026/2016 - Οργάνωση και λειτουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Αποβλήτων (ΗΜΑ), σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 42 του ν. 4042/2012 (Α΄ 24), όπως ισχύει.

Σύντομη περιγραφή

Κ.Υ.Α. που τροποποιεί και παρατείνει το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης εγγραφής και καταχώρισης στο ΗΜΑ έως 28/2/2017 και των εκθέσεων προηγούμενων ετών έως 31/5/2017.

20 Ν. 4495/2017 Έλεγχος και προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος και άλλες διατάξεις.

Σύντομη περιγραφή

Ο Νόμος προβλέπει τους μηχανισμούς και τα μέσα ελέγχου της ποιότητας του δομημένου περιβάλλοντος, ρυθμίζει  το πλαίσιο δόμησης, τον έλεγχο υλοποίησης του χωρικού σχεδιασμού, τα θέματα κοινόχρηστων χώρων και περιβαλλοντικού ισοζυγίου. Επίσης αντιμετωπίζει την αυθαίρετη δόμηση και άλλα θέματα αρμοδιότητας του ΥΠΕΝ. 

21 Ν. 4496/2107 Τροποποίηση του ν. 2939/2001 για την εναλλακτική διαχείριση των συσκευασιών και άλλων προϊόντων, προσαρμογή στην Οδηγία 2015/720/ΕΕ, ρύθμιση θεμάτων του Ελληνικού Οργανισμού Ανακύκλωσης και άλλες διατάξεις.

Σύντομη περιγραφή

Ο Νόμος τροποποιεί τις διατάξεις του Ν. 2939/2001 για την εναλλακτική διαχείριση συσκευασιών και άλλων ειδικών ρευμάτων αποβλήτων. Έχει ειδικές προβλέψεις για την αποτροπή χρήσης πλαστικής σακούλας. Ενισχύει το ρόλο και τις αρμοδιότητες του ΕΟΑΝ.